Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου 2009

Από τον Βέγγο στον Τσάκωνα

κείμενο του Θόδωρου

Aνέκαθεν πίστευα ότι οι κινηματογραφικές ταινίες τις κάθε εποχής λειτουργούν ενίοτε σαν καθρέφτης της πολιτικής και πολιτισμικής κατάστασης ενός λαού.
Στις ελληνικές ταινίες –παραδείγματος χάριν– της δεκαετίας του 60 , o Θανάσης Βέγγος ενσάρκωνε τον μέσο Έλληνα. Οι πρωταγωνιστικοί ρόλοι που ερμήνευε είχαν –σχεδόν πάντα–να κάνουν με ανθρώπους φτωχούς πλην δραστήριους και τίμιους , φουκαράδες μεν φιλότιμους με αίσθηση του χιούμορ και αισιόδοξους δε. Επίσης ενσάρκωνε ανθρώπους με πίστη στα ήθη και τα έθιμα του λαού(πχ στην ταινία “o Παπατρέχας” προσπαθεί πρώτα να παντρέψει τις αδελφές του και έπειτα να παντρευτεί ο ίδιος). Αυτό που κάνει πιο πολύ εντύπωση στους ρόλους που ενσάρκωνε ο Βέγγος ήταν ότι όποτε συναντούσε μπροστά του κακία και σπανιότατα διαφθορά , προτιμούσε να παραμείνει ακέραιος και πιστός στις αρχές του και ας τον κορόιδευε ο υπόλοιπος κόσμος και ας είχε αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή του η στάση του αυτή• αυτός ήθελε να έχει “καθαρό το κούτελο του”.
Έτσι ήταν λίγο πολύ η ζωή του μέσου Έλληνα εκείνη την εποχή. Ο Έλληνας ζούσε φτωχικά , με τα βίας κέρδιζε τα προς το ζην, η εγκληματικότητα και η παρανομία όμως στην Ελλάδα , βρίσκονταν σε χαμηλότατα επίπεδα. Το παραπάνω παράδοξο γεγονός οφείλεται , αφενός στο ότι οι άνθρωποι τότε ήταν πιο αγνοί και αφετέρου η πολιτική κατάσταση τότε στην Ελλάδα ήταν τέτοια που δεν άφηνε περιθώρια για εγκληματικότητα και παρανομία ( οι τότε κυβερνήσεις και κυρίως η χούντα επέβαλαν αυστηρότατες ποινές , η αστυνομία χρησιμοποιούσε τη βία για ψύλλου πήδημα , οι συνθήκες κράτησης στις φυλακές ήταν άθλιες κ.α ).





Τη δεκαετία του 80 , τον μέσο Έλληνα στις ταινίες(βιντεοταινίες) ενσάρκωνε – κατά κύριο λόγο – ο Κώστας Τσάκωνας. Και ο Τσάκωνας έπαιξε το ρόλο του μέσου βιοπαλαιστή που τότε όμως, (δεκαετία 80) δεν τον “έκαιγε” τόσο το πώς θα επιβιώσει αλλά το πώς θα ζήσει πιο άνετα. To πως “θα πιάσει την καλή” , το πώς θα χτίσει το δικό του σπίτι (έστω και αυθαίρετο) ακόμα και το πώς θα αποκτήσει εξωσυζυγική σχέση , ήταν τα ζητούμενα για τους ρόλους που ενσάρκωνε ο Κώστας Τσάκωνας. Ένα στοιχείο που κάνει τους ρόλους του Τσάκωνα να ξεχωρίζουν από τους ρόλους του Βέγγου είναι ότι ο Τσάκωνας δεν ενδιαφέρονταν και πολύ να διατηρήσει την τιμιότητά του ή καλύτερα είχε μια διαφορετική αντίληψη περί τιμιότητας απ’ ότι ο Βέγγος και κατά συνέπεια από τον Έλληνα της δεκαετίας του 60. Ενώ ας πούμε , θεωρούσε ατιμία να τον “κερατώνει” η γυναίκα του , δεν θεωρούσε ατιμία το να την “κερατώνει”, ενώ σιχαίνονταν τα “λαδώματα” και τις κλεψιές των πολιτικών και των δημοσίων υπαλλήλων , οπότε του δινόταν η ευκαιρία “λάδωνε” εξαπατούσε έκλεβε και αυτός ( έστω και αν αυτά που έκλεβε ήταν ψίχουλα σε σχέση με αυτά που έκλεβαν οι υπουργοί) το κράτος (παράδειγμα η ταινία “Για μια χούφτα τούβλα”).
Έτσι ήταν λίγο πολύ και ο Έλληνας της δεκαετίας του 80. Είναι γεγονός ότι τη δεκαετία του 80 γέμισε η Ελλάδα αυθαίρετες κατοικίες , η φοροδιαφυγή έφτασε στα ύψη και τα “λαδώματα” των δημοσίων υπαλλήλων ήταν καθημερινό φαινόμενο. Φυσικά το “καλό παράδειγμα” το έδωσαν πρώτα οι πολιτικοί (τη δεκαετία του 80 ξεκίνησαν τα μεγάλα πολιτικά σκάνδαλα και η σκανδαλολογία ). Γενικά η νοοτροπία του Έλληνα τότε ήταν “αφού κλέβουν όλοι γιατί να μη κλέψω και εγώ; Εγώ θα σώσω την Ελλάδα;”
Κατά κάποιους , το πολιτικό σύστημα άφηνε επίτηδες παραθυράκια στον Έλληνα για “νόμιμες μικροπαρανομίες” με σκοπό να τον κάνουν οι διεφθαρμένοι πολιτικοί συνένοχο στην κλεψιά , ώστε να έχει τύψεις και να μην αντιδρά στα “μεγάλα κόλπα” που σχεδίαζαν οι δεύτεροι.
Όπως και να ‘χει το πράγμα ο Τσάκωνας έχει για τα καλά εκτοπίσει τον Βέγγο στην σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και κυβερνάει χρόνια τώρα.







Θόδωρος (αλλιώς Σαρδόνιος Πρέκας)

1 σχόλιο: